Ta strona używa ciasteczek, dowiedz się więcejOK

Aktualność Giedroycia w Krakowie

Sonia Knapczyk
08.06.2017 10:06

Naszym obowiązkiem jest przede wszystkim walczyć ze złem, które w rdzeniu swoim naszą polską społeczność truje” – cytując słowa Józefa Czapskiego o paryskiej „Kulturze” Krystyna Zachwatowicz–Wajda rozpoczęła spotkanie poświęcone myśli legendarnego redaktora „Kultury” Jerzego Giedroycia.

8 czerwca w Pawilonie im. Józefa Czapskiego w Krakowie odbyła się dyskusja pod tytułem „Aktualność Giedroycia”.

Udział w spotkaniu moderowanym przez redaktora naczelnego „Nowej Europy Wschodniej” Andrzeja Brzezieckiego wzięli: Rafał Habielski, Dominika Kozłowska, Stanisław Mancewicz oraz Wojciech Sikora. Obok Krystyny Zachwatowicz–Wajdy słowo wstępne wygłosił również Jan Andrzej Dąbrowski, prezes Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu.

Nie brakowało powodów do przeprowadzenia dyskusji, która zgromadziła liczne audytorium. Pierwszym była siedemdziesiąta rocznica ukazania się pierwszego numeru paryskiej „Kultury”, drugim wydanie pięćdziesiątego numeru dwumiesięcznika „Nowa Europa Wschodnia”. Na tę okazję archiwalne wydanie „Kultury” – pisma tworzonego przez grupkę uchodźców, których przyjęła Europa, jak scharakteryzował środowisko Giedroycia Andrzej Brzeziecki – przyniósł i prezentował Stanisław Mancewicz, wieloletni redaktor „Gazety Wyborczej” i felietonista „Tygodnika Powszechnego”.

Co dorobek „Kultury” i Jerzego Giedroycia daje nam dzisiaj?” – tym pytaniem rozpoczął dyskusję redaktor Brzeziecki. Jako pierwszy głos zabrał historyk Rafał Habielski: zwracał szczególną uwagę na zainteresowanie Giedroycia szeroko pojętą geopolityką, jego stosunek do Europy i europejskości, a także na krytyczne podejście do historii. Giedroyc, zdaniem profesora Habielskiego, starał się uświadamiać Polakom, że polityka międzynarodowa jest zmienna.

Dominika Kozłowska, redaktorka naczelna miesięcznika „Znak”, nawiązując do przesłania Giedroycia z Autobiografii na cztery ręce, poruszyła kwestie ciągłości roli pism społeczno–kulturalnych, proponowanej przez nie wizji polskiej kultury oraz poruszanych tematów.

Niedocenianą rolę Giedroycia jako kreatora literatury polskiej akcentował Stanisław Mancewicz. Wymienił szereg nazwisk odkrytych i promowanych przez „Kulturę”, m.in. Czesława Miłosza, Józefa Czapskiego, Andrzeja Bobkowskiego, Witolda Gombrowicza, Jerzego Stempowskiego.

Wojciech Sikora, szef Instytutu Literackiego w Paryżu, mówił o wpływie Giedroycia na współczesną Polskę i trwałości schedy „Kultury”. Odniósł się też do postrzegania polskiej historii przez Giedroycia, cytował fragment z Autobiografii na cztery ręce na temat sprzeczności w dziejach naszego kraju, a także wyobrażeń na temat tego, jakim ten kraj powinien być.

Druga część dyskusji dotyczyła stosunku Giedroycia do III Rzeczpospolitej. Na koniec słuchacze mieli możliwość zadawania pytań rozmówcom, pojawiło się między innymi pytanie o relacje Giedroycia z Bohdanem Osadczukiem.

Kluczowe w całej rozmowie było pytanie o aktualność myśli Giedroycia. W wypowiedziach rozmówców kilkukrotnie pojawiło się stwierdzenie, że niektóre koncepcje proponowane przez Redaktora odpowiadały potrzebom chwili i z biegiem lat się zdezaktualizowały, ale wiele idei nadal może być inspirujących. Mimo niechęci do pisania Giedroyc pozostawił po sobie ogromny dorobek w postaci 637 numerów „Kultury” i obszernego zbioru korespondencji; inspirował także wielu autorów do prezentowania swoich koncepcji politycznych na łamach pisma.

Sonia Knapczyk

Najnowsze

Przed wyrokiem. Sprawa Dmitrijewa

21.07.2020
Czytaj dalej

Niewidzialni Inni

20.07.2020
Anton Saifullayeu Tadeusz Giczan
Czytaj dalej

Wiatr zmiany

06.07.2020
Olga Dryndova

 Słabnący paternalizm państwowy na Białorusi łączy się z niskim poczuciem zaufania do władz. Według badań z lat 2017–2018 jedynie około 40 procent Białorusinów ufało władzom państwowym, w tym 34 procent ministrom, a 33 procent władzom lokalnym.

 
Czytaj dalej

„Nas tu nie ma” czyli niesłyszalny głos białoruskiego środowiska LGBT

29.06.2020
Maxim Rust Nick Antipov Nasta Mancewicz Milana Levitskaya
Czytaj dalej

Kampania prezydencka na Białorusi: (nie)oczywiste wybory

26.06.2020
Maxim Rust Yahor Azarkevich
Czytaj dalej

Społeczeństwo obywatelskie na Białorusi już jest

21.06.2020
Czytaj dalej

copyrights © 2010-2020 by Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego we Wrocławiu